İÜ’nün Hidrojen Arabası: Hidroist

(Yazan: Büşra Kayabaş, Fotoğraf: Başar Uzun, “Hidrojen enerjili arabalarda tasarımın yeni adı: Hidroist”, İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, 23.07.2012)

TÜBİTAK 2012 Hidrojen Enerjili Arabalar Yarışı’nda en iyi tasarım ödülünü İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğrencileri tarafından tasarlanan ‘Hidroist’ kazandı. Sorularımızı yanıtlayan ekip üyeleri, projenin nasıl başladığını ve yarışmaya nasıl hazırlandıklarını anlattı.

2005 yılından bu yana düzenlenen TÜBİTAK Alternatif Enerjili Formula Araç Yarışları, 15 Temmuz 2012 tarihinde İzmit Körfez Yarış Pisti’nde gerçekleştirildi. Alternatif enerji kaynakları konusunda toplumsal duyarlılığı arttırmak ve fikirlerini üretime geçirmek isteyen üniversite öğrencilerini desteklemek amacıyla düzenlenen yarışlara İstanbul Üniversitesi bu yıl hem Formula G-Güneş Arabaları hem de Hidrojen Enerjili Arabalar kategorisinde katıldı. Formula G-Güneş Arabaları kategorisinde SOCRAT birinci olurken, Hidrojen Enerjili Arabalar kategorisinde de Hidroist en iyi tasarım ödülünü kazandı.

“Hidroist” adı “Hidrojen” ile “İstanbul Üniversitesi”nin birleşiminden oluşuyor. İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi tarafından desteklenen Hidroist, bir yıllık çalışmanın ürünü. Projenin yürütücülüğünü İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Sıddık Yarman’ın yanı sıra Prof. Dr. İlhan Kocaarslan ve Yrd. Doç. Dr. Aysel Ersoy Yılmaz, akademik sorumluluğunu Araş. Gör. Dr. Yasin Özçelep ve Araş. Gör. Koray Gürkan yapıyor. Hidroist aracını yapmak için büyük emek harcayan ekip, İÜ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğrencileri Sinan Gültekin, Gürcan Sarı, Fatih Gök, Seydi Şengül, Selim Arıkan, Tsedenpurev Saranchimeg ve Mehmet Murat İspirli’den oluşuyor.

Takım kaptanı Sinan Gültekin ekibin kurulma hikayesini şöyle özetledi; “Geçtiğimiz Ekim ayında Sıddık Yarman Hocamız derste bu teknolojiden bahsetmişti. Sınıf arkadaşlarım Fatih ve Gürcan ile birlikte -Neden olmasın?- diye düşündük. Bu projeyi gerçekleştirebileceğimize inandık. Hocamızla fikir alışverişinde bulunduk. Hocamızın desteğini aldıktan sonra takım kurmak için çalışmalara başladık. Okulun çeşitli yerlerine afişler astık, internet ortamında ilanlar verdik. Takımı kurup malzemeleri temin ettikten sonra aracı yapmak için sadece 2 ay gibi az bir zamanımız kalmıştı. Bu süre içinde hocalarımız da bizimle birlikte gece gündüz çalıştı ve aracı son haline getirdik.”

Takımın en genç üyesi olan 1. sınıf öğrencisi Mehmet Murat İspirli ekibe dahil olma sürecini şöyle anlattı: “Takımdaki arkadaşlarımı okuldaki Elektrik-Elektronik Kulübü’nden tanıma fırsatım oldu. Arkadaşlarım böyle bir proje olduğunu, bunun için öğrenci aradıklarını söylediler. Ben de başvuruda bulundum ve kabul edildim. 1. sınıf öğrencisi olmam sebebiyle takımda uzun süre kalmayı planlıyorum. Bu üniversiteye ve Hidroist takımına gelecekte birincilik getirmek istiyorum.”

Projenin başarısının altında yatan nedenin takım çalışması olduğunu dile getiren Fatih Gök de “Yarışa hazırlanmak için çok az zamanımız vardı ancak çok iyi hazırlandık. Bu yıl ilk kez yarışa girmemize rağmen hem tasarım ödülünü aldık hem de yarışı yedinci olarak tamamladık. Gelecek sene için hedefimiz birinci olmak. Bunu başaracağımıza inanıyorum.” dedi.

Çocukluk hayali gerçek oldu

Aracın tasarımını yapan Selim Arıkan, rüzgar sürtünmesini en aza indirgeyecek bir tasarım yapmak için çalıştığını dile getirdi. Aynı zamanda aracın pilotu olan Selim Arıkan, Hidroist sayesinde çocukluk hayalini gerçekleştirdiğini anlattı; “Projenin hem pilotu olmak hem de elektriksel aksanların yapımı ve tasarım aşamalarında görev almak çok önemli bir deneyimdi. Birçok kişi çocukluğunda bu tür yarışları izlemiş ve bir yarış aracı kullanmak istemiştir. Benim de böyle bir hayalim vardı. Bu hayali tasarımını kendim yaptığım bir araçta gerçekleştirebilmiş olmak çok güzel bir duygu.”

Takımın diğer üyeleri Tsedenpurev Saranchimeg ve Gürcan Sarı, aracın sürücünün rahatlığını ön plana çıkaracak şekilde tasarlandığını anlattı: “Tasarladığımız aracın sürücü kısmını trafikte rahat kullanılacak boyutlara ulaştırdık. Sürücünün rahatlığını ön plana çıkardık. Sonuçta tasarım ödülünü almaya hak kazandık. İlk yıl bu başarıyı kazanmak bizi çok motive etti.”

Projenin yedek pilotu Seydi Şengül, başarının en önemli şartının konsantrasyonu korumanın olduğunu ifade etti: “Mekanik olarak başlangıçta hiçbirimiz yeterli bilgiye sahip değildik. Hem araştırma yaptık hem de deneme yanılma metodunu kullandık. Bu süreçte 2 defa direksiyonu kırdık ve direksiyon sistemini baştan yapmak zorunda kaldık. Çok emek harcadık ama yılmadık. Konsantrasyonumuzu kaybetseydik projeyi tamamlayamazdık.”

Hızı 70 km’ye kadar çıkıyor

Akademik sorumluluğu üstlenen isimlerden Araş. Gör. Dr. Yasin Özçelep araçla ilgili çalışmaları yaparken nelere dikkat ettiklerini şöyle anlatıyor: “Kontrol edilmesi gereken birçok parametre var. Her şeyden önemlisi sıcaklık bizim bir numaralı düşmanımız. Yakıt hücresi ne kadar ısınırsa, ondan aldığımız enerji o oranda azalıyor. Onu soğutmak için biz de fanlı bir sistem tasarladık. İkinci dikkat ettiğimiz nokta tüplerin sıcaklığı oldu. Onları kontrol etmek için hava boşluklarının önüne koyduk ve oradaki havayı soğutmaya çalıştık. Üçüncü dikkat ettiğimiz konu da motoru maksimum verimde çalıştırabilmek. Bunun için de onun gerilimini ayarlamamız gerekliydi. Gerilimini de ayarladık.”

Hidrojen arabasının elektronik sorumlusu olan Araş. Gör. Koray Gürkan, aracın performansını uzaktan izleyebilmek telemetri sistemini geliştirdi. Gürkan, yarışmaya nasıl hazırlandıklarını şu cümlelerle özetledi: “Aracın hızını, batarya gerilimini ve hidrojen tüplerinin sıcaklıklarını telemetri sistemi ile diz üstü bilgisayardan izleyip, araç sürücüsüne komutlar verdik. Hidroist maksimum 70 km’ye çıkabiliyor ama yarışı tamamlayabilmek için hızımızın ortalama 50 km/saat olmasına karar verdik ve hiçbir sorunla karşılaşmadan yarışı tamamlamayı başardık. Bunu önceden hesaplayıp, bu prensibe göre çalışmak bizi başarıya götürdü.”

09/04/2012
3101 defa okundu

İstanbul Üniversitesi Basın ve Halkla İlişkiler

İstanbul Üniversitesi Merkez Kampüsü

34452 Beyazıt/Fatih-İstanbul

Telefon: 0 (212) 440 00 00 (10054)