İstanbul Üniversitesi
http://unibasin.istanbul.edu.tr/?p=27679
Export date: Sat Sep 23 13:01:45 2017 / +0000 GMT

İstanbul Üniversitesi CERN İle Çalışacak


CERN'in Yeni Projesine Katkıda Bulunacağız

İstanbul Üniversitesi, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nde (CERN) kurulu bulunan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nın (LHC) yerine yapılacak olan “Geleceğin Dairesel Çarpıştırcısı” (FCC) projesine katılıyor.

İlk olarak 2013 yılında Avrupa Parçacık Fiziği Strateji raporunda önerilen ve Avrupa Geleceğin Hızlandırıcıları Komitesi tarafından Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'nin yeni çarpıştırıcı olarak planlanan Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı'nın  Fransa-İsviçre sınırında ve İsviçre'nin Cenevre şehri yakınlarında yapılması planlandı. Halen dünyanın en büyük hızlandırıcısı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısını da içine alacak projede, 100 TeV kütle merkezi enerjili hadronları yaklaşık 100 km çevre uzunluğuna sahip tünellerde çarpıştırarak, Standart Model Ötesi Teorilerin, karanlık maddenin varlığının, yeni parçacık ailelerinin ve Higgs bozonunun süpersimetrik eşlerinin araştırılması gibi zor problemler üzerinde çalışılacak. Hem açılacak olan 100 km uzunluğunda yerin 100 m altında tünellerin yapılması, hem de 100 TeV enerjili protonları hızlandıracak ortama gerekli olan süper iletken magnetler ve çarpıştırılacak parçacıklardan elde edilecek bilgiyi toplayacak olan dedektörler ile bu bilgileri işleyecek sistemlerin tasarımı, üretimi sırasında dünyanın en ileri teknolojileri kullanılacak.

“Geleceğe Yönelik Büyük Bir Adım”

İÜ Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sehban Kartal, İstanbul Üniversitesi olarak böyle bir çalışmaya katılmaktan mutluluk duyduklarını dile getirerek, “Bu proje geleceğe yönelik büyük bir adım. Şu an Cern'de kurulu bulunan ve çalışmaları ile dünyada büyük ses getiren büyük Hadron Çarpıştırıcısı kompleksinin yerine daha yüksek enerjilere ulaşması için düşünülen ve proje aşamasına gelmiş olan, aslında geleceğin dairesel hızlandırıcıları diye tercüme ettiğimiz ‘Future Circular Collider' adında bir deney. Bu deney içerisinde şu anda 29 ülke var” şeklinde konuştu.

Bu tür deneylerde çalışmaların çok uzun yıllara dayandığını belirten Prof. Dr. Kartal, “Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'na bakacak olursak ilk çalışmaları 1990'larde yapılmaya başlandı. Makinanın bütün teknik özellikleri yıllarca süren büyük hazırlık sonucunda yazılır ve ondan sonra da üretim aşamasına geçilir. Biz kamuoyunda projenin son halini görüyoruz. Ama arka planda yıllarca süren bir çalışma var. Geleceğin Dairesel Hızlandırıcıları Projesi de henüz başlangıç aşamasında. Biz de bu deneye tam üye olarak katılmak için ikili anlaşma imzaladık. Türkiye'den yaklaşık yedi tane üniversite var” dedi.

“Cern'deki Bir Deneye Resmi Olarak İlk Kez Katılıyoruz”

Deneye İstanbul'dan İstanbul Üniversitesi, Okan Üniversitesi, Işık Üniversitesi ve Aydın Üniversitesi'nin tam üye olarak katıldıklarını belirten Prof. Dr. Sehban Kartal, “İstanbul'dan projeye katılan üniversitelerin koordinasyonunu ben yapıyorum. Ayrıca ülkemizden Giresun Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi de bu projede yer alıyor. İstanbul'da benim başkanlığımda bir ekiple geniş bir genç araştırmacı kitlesi, yüksek lisans, doktora öğrencileri ile bu işin içerisinde çalışmaya başladık. Bu İstanbul Üniversitesi'nin resmi olarak Cern'deki bir deneye ilk katılışı” ifadelerini kullandı.

Projeye İstanbul Üniversitesi'nde bütün dallarda çalışan araştırmacıların katkı verebileceği, herkese açık bir proje durumunda olduğunu ifade eden Prof. Dr. Sehban Kartal, “Makine mühendisinden elektrik mühendisine, bilgisayar mühendisinden belki basın yayına kadar aklınıza gelebilecek her konu Cern'de karşılık bulabiliyor. Proje kapsamında deneylerin ilk çalışmaları bu odalarda, bilgisayarlarda ilk önce simülasyonlarla başlayacak, prototipler yapılacak. Detektörler geliştirilecek. Bunlara İstanbul Üniversitesi olarak katkıda bulunmak bizim için Türkiye olarak çok önemli. Ben genç kuşaklar için bir şans olarak görüyorum. Umarım bizim Cern' e tam üyeliğimizde tamamlanmış olur” diye belirtti.

Kısa Zamanda Önemli Sıçramalar Yapabiliriz”

Uluslararası alanda yapılan proje ve çalışmalara araştırmacı göndermenin öneminden söz eden Prof. Dr. Sehban Kartal, “Gençleri bunlara yönlendirmemiz ve destek vermemiz lazım. Projelerde edilen tecrübelerle ülkemiz gençlerinin kısa zamanda önemli sıçramalara yapacağı kesin” dedi.

İstanbul Üniversitesi bünyesinde şu an fizik bölümünde oluşturulmuş bir ekip olduğundan söz eden Prof. Dr. Sehban Kartal, “Özellikle önümüzdeki süreç içerisinde meraklı, girişken ve bu deneyin içerisinde yer almak isteyen bütün araştırmacılara, öğrencilere açık çağrı yapacağız. Her konuda tabii ki sorumlu arkadaşlarımız olacak” şeklinde konuştu.

“Genç Araştırmacılar Teşvik Edilmeli”

Temel bilimlerin uzun süren ve büyük emek ve özveri isteyen çalışmalar gerektirdiğini söyleyen Prof. Dr. Sehban Kartal, “Bunun için genç arkadaşlarımızın desteklenmesi ve teşvik edilmesi gerekiyor. TÜBİTAK, TAEK ve TÜBA gibi kurumların onları desteklemesi çok önemli. Projede çalışacak araştırmacılara baştan bir maddi destek sağlanarak daha sonraki dönemde projenin gidişatı takip edilebilir. Araştırmacı belirttiği süre içerisinde projeyi yapmadıysa vaad ettiği yayınları ve çalışmalar sonlandırılıncaya kadar proje alması engellenir” dedi. Prof. Dr. Sehban Kartal konuşmasını şu sözlerle sonlandırdı: “İlk önce bir şans vermeliyiz. Bilim adamlarına verilebilecek her maddi desteğin mutlaka geri dönüşü olacaktır. Bu Türkiye'de yetenekli, geleceği parlak öğrencileri temel bilime kazandırmak açısından büyük bir fırsat. Bunu değerlendirmeli ve ülkemizi yükseltecek projelere en büyük desteği vermeliyiz.”

İÜ Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü

 

cern_banner foto1 (2) prof dr sehban kartal
Post date: 2016-10-12 11:15:06
Post date GMT: 2016-10-12 08:15:06

Post modified date: 2016-10-12 11:15:06
Post modified date GMT: 2016-10-12 08:15:06

Export date: Sat Sep 23 13:01:45 2017 / +0000 GMT
This page was exported from İstanbul Üniversitesi [ http://unibasin.istanbul.edu.tr ]
Export of Post and Page has been powered by [ Universal Post Manager ] plugin from www.ProfProjects.com